ارزیابی مزیت نسبی صادرات محصولات شیمیایی و پتروشیمی با استفاده از هزینه فرصت منابع داخلی

نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری دانشکده اقتصاد، دانشگاه ازاد اسلامی شیراز

2 دانشیار دانشکده اقتصاد، دانشگاه ازاد اسلامی شیراز

3 استادیار دانشکده اقتصاد، دانشگاه ازاد اسلامی شیراز

چکیده

ایران با در اختیار داشتن بیش از 33 تریلیون مترمکعب ذخایر متعارف گاز طبیعی و 157 میلیارد بشکه ذخایر قابل برداشت نفت خام، از پتانسیل و مزیت نسبی مناسبی برای توسعه صنعت پتروشیمی با هدف تکمیل زنجیره ارزش نفت و گاز برخوردار است. براساس اطلاعات آماری در سال 1396، محصولات شیمایی 27 درصد از کل ارزش افزوده بخش صنعت و 51 درصد کل صادرات ایران را در اختیار داشته­اند. براین اساس و با توجه به اهمیت این زیربخش صنعت در اقتصاد ایران، این مطالعه به بررسی مزیت نسبی چهار کد کالایی تولید فراورده‌های نفتی تصفیه شده، تولید مواد شیمیایی اساسی،  تولید سایر محصولات شیمیایی و تولید مواد پلاستیکی به شکل اولیه و ساخت لاستیک مصنوعی، با استفاده از روش هزینه فرصت منابع داخلی در بازه زمانی 1380 تا1396 پرداخته است. براساس نتایج تحقیق به طور کلی از 1380  تا 1390 مزیت نسبی این کالاها کاهش یافته است اما از 1390 تا 1396 روند حرکتی مزیت نسبی افزایشی بوده است. همچنین براساس نتایج  هزینه منابع غیر قابل تجارت و هزینه دستمزد تا سال 1390 بیشترین افزایش را در هزینه تولید این محصولات داشته­اند و از سال  1390 تا 1396 افزایش نرخ ارز بیشترین تاثیر را در افزایش مزیت نسبی داشته است.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Assess the comparative advantage of exporting chemical and petrochemical products using the opportunity cost of domestic resources

نویسندگان [English]

  • Saeedeh Morshedi 1
  • Masoud Nonnejad 2
  • Mehrzad Ebrahimi 3
  • Ali Haghighat 3
1 , department of economics, Shiraz branch, Islamic azad university, Shiraz, Iran
2 d
3 d
چکیده [English]

Iran has more than 33 trillion cubic meters of conventional natural gas reserves and 157 billion barrels of crude oil reserves. Therefore, it has a good potential and comparative advantage for the development of the petrochemical industry with the aim of completing the oil and gas value chain. According to statistical data in 2017-2018, these products have obtained 27% of the total value added of the industrial sector and 51% of the total exports of Iran. Considering the importance of this sub-sector of industry in the Iranian economy, this study examines the comparative advantage of four commodity codes for the production of refined petroleum products, the production of basic chemicals, the production of other chemical products and the production of raw plastics and synthetic rubber using the opportunity cost method of domestic resources in the period 2000 to 2017. According to the research results, in general, from 2000 to 2010, the comparative advantage of these goods has decreased, but from 2010 to 2017, the trend of comparative advantage has been increasing. Also, based on the results of the cost of non-tradable resources and the cost of wages until 2010 had the largest increase in the cost of production of these products and from 2010 to 2017 the increase in the exchange rate had the greatest impact on increasing the comparative advantage.

کلیدواژه‌ها [English]

  • comparative advantage
  • domestic resource opportunity cost index
  • chemical and petrochemical industries