پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگیاقتصاد و تجارت نوین1735-6415206920260121The interactive role of financial development and inflation on income inequality in developing countriesنقش تعاملی توسعه مالی و تورم بر نابرابری درآمد در کشورهای در حال توسعه1231090610.30465/jnet.2026.53548.2256FAامیرحسینخالقیکارشناس ارشد اقتصاد، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایرانمحبوبهفراهتیدانشیار اقتصاد، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران0000-0002-9028-6553Journal Article20251126The primary objective of this study is to examine the role of financial development in the relationship between inflation and income inequality, using data for developing countries over the period 1995–2020. To this end, the IMF’s multidimensional financial development index is employed, and the Gini coefficient is used as the measure of income inequality. Moreover, trade openness, financial development, GDP per capita and square of GDP per capita are included in the model as control variables. The results obtained from the estimation of the panel data method (fixed-effect model) show that the relationship between inflation and income inequality is positive; in other words, an increase in inflation leads to higher income inequality. Moreover, the results show that improvements in financial development weaken the positive effect of inflation on income inequality. In addition, the results reveal that the impact of financial development on income inequality depends on the level of inflation and the effect of economic growth and trade openness on income inequality is positive. These findings have important policy implications in order to improve financial development to reduce income inequality in developing countries.هدف اصلی این پژوهش بررسی نقش توسعه مالی در ارتباط میان تورم و نابرابری درآمد با استفاده از دادههای مربوط به دوره زمانی 1995-2020 در کشورهای در حال توسعه است. برای این منظور، از شاخص چندبعدی توسط مالی صندوق بین المللی پول استفاده شده است و ضریب جینی بهعنوان شاخص نابرابری درآمد بهکار گرفته شده است. علاوه بر این بازبودن تجارت، توسعه مالی، سرانه تولید ناخالص داخلی و مجذور سرانه تولید ناخالص داخلی به عنوان متغیرهای کنترلی وارد مدل شدهاند. یافتههای حاصل از بهکارگیری تکنیک پانل دیتا (مدل اثرات ثابت) نشان میدهد که رابطه میان تورم و نابرابری درآمد به صورت مستقیم است؛ به بیان دیگر، با افزایش تورم، نابرابری درآمد افزایش مییابد. همچنین، با توجه به یافتهها، بهبود توسعه مالی موجب تضعیف اثر مثبت تورم بر نابرابری درآمد میشود. علاوه بر این، نتایج نشان میدهد که تأثیر توسعه مالی بر نابرابری درآمد به سطح تورم بستگی دارد و از طرفی اثر رشد اقتصادی و بازبودن تجاری بر نابرابری درآمد مثبت است. یافتههای این پژوهش دلالتهای سیاستی مهمی بهمنظور بهبود توسعه مالی با هدف کاهش نابرابری درآمد در کشورهای در حال توسعه دارند.https://jnet.ihcs.ac.ir/article_10906_5f7f02b7e4ade23430f345f954c938c1.pdfپژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگیاقتصاد و تجارت نوین1735-6415206920260121Investigating the Asymmetric Impact of Digital Economy Growth on Competitiveness Index in Iranبررسی تأثیر نامتقارن رشد اقتصاد دیجیتال بر شاخص رقابتپذیری در ایران25501290410.30465/jnet.2026.53619.2262FAمنیرهدیزجیدانشیار، گروه اقتصاد، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران0000-0003-2858-0775ابراهیممحمودی اصلکارشناس ارشد اقتصاد نظری، دانشکده مدیریت، اقتصاد و حسابداری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی ، تبریز، ایران0000-0002-0670-6448Journal Article20251203The digital economy encompasses economic activities that utilize digital technologies such as the internet, artificial intelligence, and modern communication technologies. This phenomenon has not only transformed methods of production and trade but has also exerted profound impacts on the competitiveness of countries at the international level. Competitiveness refers to a country’s ability to compete in domestic and international markets. This study investigates the asymmetric effects of digital economy growth on the competitiveness index in Iran. The period of study was from 1370 to 1401, and the NARDL (Nonlinear Autoregressive Distributed Lag) method was used for statistical analysis. This model incorporates positive and negative changes in the digital economy variable into the equation separately. The results Wald test rejects the symmetry hypothesis in both the short-term and long-term horizons. Therefore, positive and negative shocks in the digital economy do not have the same effect on competitiveness, and the asymmetric effect is confirmed. Also Indicators such as good governance, economic stability, and digital infrastructure have a positive and significant effect on Iran's competitiveness. However, digital economy education and training indices show no statistically significant impact on competitiveness in Iran.اقتصاد دیجیتال شامل فعالیتهای اقتصادی است که از فناوریهای دیجیتال مانند اینترنت، هوش مصنوعی و فناوریهای نوین ارتباطی استفاده میکنند. این پدیده نه تنها شیوههای تولید و تجارت را متحول کرده، بلکه تأثیرات عمیقی بر رقابتپذیری کشورها در سطح بینالمللی گذاشته است. رقابتپذیری اشاره به توانایی یک کشور در بازارهای داخلی و بینالمللی دارد. در این پژوهش به بررسی تاثیر نامتقارن رشد اقتصاد دیجیتال بر شاخص رقابتپذیری در ایران پرداخته شده است. بازه زمانی مورد مطالعه سالهای 1370 تا 1401 بوده و به منظور تحلیل آماری از روش NARDL استفاده شده است. این روش تغییرات مثبت و منفی متغیر اقتصاد دیجیتال را به صورت جداگانه وارد معادله میکند. نتایج آزمون والد فرضیه تقارن را در هر دو افق کوتاهمدت و بلندمدت رد میکند. بنابراین، شوکهای مثبت و منفی اقتصاد دیجیتال تأثیر یکسانی بر رقابتپذیری ندارند و اثر نامتقارن تأیید میشود. همچنین شاخصهایی مانند حکمرانی خوب، ثبات اقتصادی و زیرساختهای دیجیتال تاثیر مثبت و معنیداری بر رقابتپذیری در ایران دارد. اما شاخص آموزشهای اقتصاد دیجیتال تاثیر معنیداری بر رقابتپذیری در ایران ندارد.https://jnet.ihcs.ac.ir/article_12904_ef0e27f5a8bf73583a680da7f20ef5e9.pdfپژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگیاقتصاد و تجارت نوین1735-6415206920260121Political- Economy of Tariff Policies: An Empirical Analysis of Market Power and Political Influence in Selected Asian Countriesتحلیل اقتصادی- سیاسی تعرفههای تجاری: بررسی تجربی نقش قدرت بازار و نفوذ سیاسی در کشورهای منتخب آسیا51821147310.30465/jnet.2026.52523.2229FAحبیبشهبازی گیگاسریدانشیار گروه کشاورزی، دانشگاه سیدجمالالدین اسدآبادی، اسدآباد، همدان، ایران0000-0002-1047-3528Journal Article20250721This study examines the joint role of economic and political factors in shaping import tariff policies by focusing on five Asian countries—Iran, Turkey, India, Pakistan, and China—over the period 2015–2020. The analysis is grounded in the political economy of trade, drawing on the theoretical frameworks developed by Grossman and Helpman (1994) and Helpman and Krugman (1995). Within this framework, tariffs are not determined solely by market-based considerations, such as export supply elasticity as a proxy for market power, but are also influenced by political forces, including industrial lobbying and political participation. Empirically, the analysis proceeds in two steps. First, export supply elasticities are estimated using a CES demand framework. Second, these economic measures are combined with political and institutional variables in a fixed-effects panel data model. This approach allows the study to control for unobserved, time-invariant heterogeneity across countries while assessing the determinants of tariff rates. The economically optimal tariff is derived from trade elasticities within the CES framework, whereas the politically optimal tariff is examined by extending the model to incorporate political and institutional factors through panel regression. The results show that export supply elasticity has a negative and statistically significant effect on tariff rates (−1.68),در این پژوهش، با هدف تحلیل همزمان عوامل اقتصادی و سیاسی مؤثر بر نرخ تعرفههای وارداتی، پنج کشور آسیایی شامل ایران، ترکیه، هند، پاکستان و چین در بازه زمانی ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۰ بررسی شدهاند. چارچوب نظری مطالعه بر مبنای الگوهای گروسمن و هلپمن (Grossman & Helpman) (1994) و هلپمن و کروگمن (Helpman & Krugman) (1995) استوار است. در این چارچوب، تعرفهها نهتنها تابع کشش صادراتی (بهعنوان نماینده قدرت بازار) هستند، بلکه تحت تأثیر نفوذ لابیهای صنعتی و شاخصهای مشارکت سیاسی نیز قرار میگیرند. در گام نخست، کشش صادراتی کشورها با استفاده از الگوی تقاضای CES برآورد شد. سپس متغیرهای اقتصادی و سیاسی در قالب یک الگوی پانل دیتا با اثرات ثابت وارد شدند. بهمنظور کنترل ناهمگنیهای ثابت و مشاهدهنشده میان کشورها، از الگوی اثرات ثابت پانلی استفاده شده است. در این پژوهش، تعرفه بهینه اقتصادی بر اساس کششهای تجاری در چارچوب ترجیحات CES محاسبه میشود. همچنین، سناریوی تعرفه بهینه سیاسی با گسترش این چارچوب و لحاظکردن متغیرهای سیاسی–نهادی در قالب رگرسیون پانلی مورد بررسی قرار میگیرد. نتایج تجربی نشان میدهد که کشش صادراتی با ضریب منفی و معنیدار (68/1-) اثر بازدارندهای بر نرخ تعرفه دارد.https://jnet.ihcs.ac.ir/article_11473_c8512d142a2d849725f31a9a7a361ab9.pdfپژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگیاقتصاد و تجارت نوین1735-6415206920260610The Impact of Port Efficiency and Throughput on Economic Growth in Middle Eastern Coastal Countriesاثر کارایی و عملکرد بنادر بر رشد اقتصادی در کشورهای دارای بندر خاورمیانه831141290510.30465/jnet.2026.54208.2276FAمیثاقعسگری حسن وندکارشناسی ارشد اقتصاد نظری، دانشکده اقتصاد، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران0009-0007-7566-2032مجیدافشاری راددانشیار گروه اقتصاد امور عمومی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایرانمیثمرافعیدانشیار گروه اقتصاد امور عمومی، دانشگاه خوارزمی، تهران ، ایرانJournal Article20260215The objective of this study is to examine the effects of port efficiency and port throughput on economic growth in port-harboring countries in the Middle East. In this research, the direct impacts of port efficiency and the volume of port operations on the economic growth of these countries are investigated. The analysis is conducted using panel data from 13 Middle Eastern countries over the period 2007–2023. By applying a panel Autoregressive Distributed Lag (ARDL) model in an Error Correction Model (ECM) framework, both short-run and long-run relationships among the variables are examined.<br>The results indicate that port efficiency and the volume of port operations have a positive and statistically significant effect on economic growth in the long run. In particular, improvements in port efficiency directly contribute to economic growth through reducing trade costs and enhancing logistical processes. Moreover, port throughput, measured by the volume of port operations, strengthens trade linkages and promotes economic growth in the long term.<br>The findings also reveal that port efficiency plays a moderating role in the relationship between port throughput and economic growth, such that the impact of port throughput on economic growth becomes stronger at higher levels of port efficiency.هدف این تحقیق بررسی اثرات کارایی و عملکرد بنادر بر رشد اقتصادی در کشورهای دارای بندر در خاورمیانه است. در این پژوهش، اثرات مستقیم کارایی بنادر و حجم عملیات بندری بر رشد اقتصادی این کشورها مورد بررسی قرار گرفت و تحلیلها بر اساس دادههای پانلی از ۱۳ کشور در منطقه خاورمیانه طی سالهای 2007 تا 2023 انجام شد. با استفاده از مدل خودرگرسیونی با وقفههای توزیعی در دادههای تابلویی (ECM)، روابط کوتاهمدت و بلندمدت بین این متغیرها بررسی شدند. نتایج تحقیق نشان داد که کارایی بنادر و حجم عملیات بندری در بلندمدت اثر مثبت و معناداری بر رشد اقتصادی دارند. بهویژه، افزایش کارایی بنادر بهطور مستقیم از طریق کاهش هزینههای تجارت و بهبود فرآیندهای لجستیکی بر رشد اقتصادی تأثیر میگذارد. همچنین، عملکرد بندری (حجم عملیات) در بلندمدت موجب تقویت پیوندهای تجاری و افزایش رشد اقتصادی میشود. از سوی دیگر، نتایج کوتاهمدت نشان داد که تأثیر این متغیرها در افق زمانی کوتاهمدت کمتر و غیرمعنادار است. نتایج تحقیق همچنین نشان داد که کارایی بنادر نقش تقویتکنندهای در رابطه میان عملکرد بندری و رشد اقتصادی ایفا میکند، بهطوریکه اثر عملکرد بندری در سطوح بالاتر کارایی بندر قویتر است.https://jnet.ihcs.ac.ir/article_12905_0d3350e2519bca2aa09823ebbfd3d5ed.pdfپژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگیاقتصاد و تجارت نوین1735-6415206920260121Import facilitation, government research and development, and market concentrationتسهیل واردات، تحقیقوتوسعه دولتی و تمرکز بازار1151481313810.30465/jnet.2026.52668.2236FAعلیمزیکیاستادیار گروه اقتصاد بازرگانی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران0000-0002-2705-4899سیناعاشوریدانشجوی دکتری اقتصاد ، دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران0009-0004-9342-7827جاویدبهرامیدانشیار، گروه اقتصاد بازرگانی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران0000-0003-2557-5006سمیهشاه حسینیدانشیار، گروه اقتصاد بازرگانی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران0000-0003-2145-0177Journal Article20250913The central aim of this research is to determine if public R&D can be redefined as an industrial policy tool to counterbalance the adverse effects of trade liberalization. To this end, we analyze the impact of trade facilitation and public R&D on market concentration using a panel of 21 countries from 2000 to 2014, combining data from De Loecker & Eeckhout (2018), Rubínová & Sebti (2021), and the OECD (2023). The analysis employs the markup index as the dependent variable, with the import-cost index, public R&D personnel (FTE), and their interaction term (capturing the "public-innovation feedback" channel) as key regressors. Estimates are reported using a two-way fixed effects model with Driscoll–Kraay standard errors to account for cross-sectional dependence, complemented by a random effects model for sensitivity analysis. The results demonstrate that incorporating the public-innovation feedback channel significantly modifies the estimated impact of trade facilitation. Specifically, public R&D investment is found to partially offset the rise in market concentration associated with Import facilitation. These findings suggest that a synergistic approach to trade and public innovation policy offers an effective strategy for preserving competition and curbing market power.مسئلة محوری این پژوهش، امکانسنجی بازتعریف تحقیق و توسعة دولتی بهمثابة یک ابزار سیاست صنعتی در تعدیل پیامدهای نامطلوب آزادسازی تجاری است. برای آزمون این فرضیه، آثار تسهیل واردات و تحقیقوتوسعة دولتی بر تمرکز بازار بهوسیله تحلیل تجربی مبتنی بر دادههای تابلویی منبعث از ترکیبیافتههای دیلوکِر و ایکات (۲۰۱۸)، روبینُوا و سِبتی (۲۰۲۱) و اُ.ای. سی. دی (۲۰۲۳) برای دورة ۲۰۰۰-۲۰۱۴ و نمونهای متشکل از ۲۱ کشور منتخب، موردبررسی قرار گرفته است. متغیر وابسته شاخص فرابُرد و متغیرهای مستقل شامل شاخص هزینه واردات، نیروی تحقیقوتوسعه دولتی (معادل تماموقت) و حاصلضرب این دو بهعنوان کانال «بازخورد نوآوری عمومی» است. تخمینها با استفاده از مدل اثرات ثابت دوسویه با انحراف معیارهای دِریسکُل و کِرِی گزارش شده و بهمنظور سنجش حساسیت، نتایج مدل اثرات تصادفی نیز ارائه گردیده است. نتایج نشان میدهد که درنظرگرفتن مجرای «بازخورد نوآوری عمومی» نقش قابلتوجهی در تعدیل آثار تسهیل تجارت ایفا میکند و سرمایهگذاری دولتی در تحقیقوتوسعه میتواند تا حدی از افزایش تمرکز ناشی از تسهیل واردات جلوگیری کند. این یافتهها حاکی از آن است که طراحی همافزای سیاستهای تجاری و نوآوری دولتی، بهعنوان یک ابزار سیاست صنعتی، میتواند گزینهای مؤثر برای حفظ رقابت و واپایش تمرکز بازار باشد.https://jnet.ihcs.ac.ir/article_13138_50a889faa543a3d86525f9325e47e593.pdfپژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگیاقتصاد و تجارت نوین1735-6415206920260121The Impact of E-Government on Foreign Direct Investment in the Shadow of Corruption (Case Study: Iran)تاثیر دولت الکترونیک بر سرمایه گذاری مستقیم خارجی در سایه فساد (مطالعه موردی: ایران)1421891147110.30465/jnet.2026.54401.2278FAبهرامنجفی زادهدانشجوی دکتری علوم اقتصادی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.سعیددائی کریم زادهدانشیار گروه علوم اقتصادی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.0000-0002-4178-0280مریمامامی میبدیمریم امامی میبدی، گروه حسابداری، واحد شاهین شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهین شهر، ایران.Journal Article20260227This paper analyzes the impact of e-government on foreign direct investment (FDI) in Iran, with emphasis on the role of institutional corruption, over the period from the fourth quarter of 2003 to the first quarter of 2024. So, a Smooth Transition Regression (STR) model is employed, and the corruption index is incorporated as the transition variable in the FDI function. The results indicate that FDI behavior in Iran is nonlinear and dependent on institutional quality, with institutional corruption playing a decisive role in shifting behavioral regimes. The corruption index's threshold value is 0.83, and values below this threshold correspond to a low-corruption regime, while values above it indicate a high-corruption regime. Corruption exerts a negative effect on FDI in both regimes; but this negative effect is stronger in the high-corruption regime. E-government has a positive effect on FDI in both regimes, and this effect is more under conditions of high corruption, highlighting the compensatory role of e-government in weaker institutional environments. Economic growth, regulatory quality, and communication infrastructure also positively affect FDI. Overall, the findings suggest that as corruption increases, the development of e-government can effectively mitigate the adverse effects of corruption and facilitate greater attraction of FDI in Iran.هدف مقاله حاضر تحلیل اثر دولتالکترونیک بر سرمایهگذاری مستقیم خارجی در ایران با تأکید بر نقش فساد نهادی طی دوره فصل چهارم 1382 تا فصل اول ۱۴۰۳ است. بدین منظور، الگوی رگرسیون انتقال ملایم (STR) استفاده شده و شاخص فساد بهعنوان متغیر انتقال در تابع سرمایهگذاری مستقیم خارجی لحاظ شدهاست. نتایج نشان میدهد که رفتار سرمایهگذاری مستقیم خارجی در ایران ماهیتی غیرخطی و وابسته به کیفیت نهادی دارد و فساد نهادی نقشی تعیینکننده در تغییر رژیمهای رفتاری آن ایفا میکند. حدآستانه شاخص فساد 83/0 است، بهطوریکه پایینتر از آن اقتصاد در رژیم فساد پایین و بالاتر از آن در رژیم فساد بالا قرار میگیرد. فساد در هر دو رژیم اثر منفی بر سرمایهگذاری مستقیم خارجی داشته، اما شدت این اثر در رژیم فساد بالا افزایش مییابد. دولتالکترونیک در هر دو رژیم اثر مثبت بر جذب سرمایهگذاری مستقیم خارجی دارد و این اثر در شرایط فساد بالا قویتر است که نقش جبرانی دولتالکترونیک در محیطهای نهادی ضعیفتر را نشان میدهد. رشداقتصادی، کیفیت قوانین و زیرساختهای ارتباطی نیز اثر مثبت بر سرمایهگذاری مستقیم خارجی دارند. مطابق با یافتهها با افزایش فساد، توسعه دولتالکترونیک بهطور مؤثری با کاستن از اثرات منفی فساد، زمینه جذب بیشتر سرمایه-گذاری مستقیم خارجی در ایران را فراهم میسازد.https://jnet.ihcs.ac.ir/article_11471_892d9369d20ca0bfedd0ba1cd9a557e7.pdf